Metodyka niesprzyjająca rozwojowi, czyli o tym, jak "czyta się" poezję współczesną w podręcznikach do literatury i kultury na poziomie szkoły podstawowej - rozpoznanie problemu

Paweł Sporek

Abstrakt


Autor tekstu krytycznie ujmuje proponowane w podręcznikach do szkoły podstawowej do kształcenia kulturowo – literackiego sposoby metodycznego (niemetodycznego?) opracowania poezji współczesnej. Analizie poddaje przede wszystkim płaszczyznę pytań i poleceń organizujących lekturę wybranych wierszy i wskazuje najbardziej widoczne prawidłowości w zakresie projektowanych działań dydaktycznych. Wśród powszechnych i szkodliwych tendencji wskazuje zasadniczo: a. wykorzystanie poezji dla rozwijania wiedzy z zakresu gramatyki i teorii literatury; b. wyzyskanie tekstów lirycznych jako pretekstów dla działań pozaliterackich; c. infantylizowanie odbioru poważnych utworów poetyckich oraz redukowanie ich walorów myślowych i artystycznych w toku analizy uproszczonej, ukierunkowanej na szeroko pojęty instrumentalizm.

Puentując swoje rozważania autor formułuje kilka kluczowych, jego zdaniem, dyrektyw, które powinny wyznaczać płaszczyznę projektowania pracy nad utworami poetyckimi w podręcznikach szkolnych. Postuluje m.in. ograniczenie instrumentalizmu na rzecz kulturowej integracji, podporządkowanie poetyki i teorii literatury dążeniu do rozumienia symbolicznych i metaforycznych znaczeń wpisanych w dzieła literackie. Głosi także potrzebę wnikliwego czytania tekstu w odwołaniu do doświadczenia ucznia na drodze do rozpoznań egzystencjalnych sytuacji człowieka w świecie oraz, w związku z tym, upomina się o świadomy wybór do lektury utworów trudnych, których odbiór musi jednak zawsze łączyć się z dojrzałą metodycznie propozycją ich opracowania.


Słowa kluczowe


podręczniki, szkoła podstawowa, poezja, netodologia

Bibliografia


a. badane materiały (podręczniki)

Boksa E., Zbróg P., Przygoda z czytaniem. Podręcznik do kształcenia literacko – kulturowego dla klasy 4, MAC Edukacja, Kielce 2005

Boksa E., Zbróg P., Przygoda z czytaniem. Podręcznik do kształcenia literacko – kulturowego dla klasy 5, MAC Edukacja, Kielce 2005.

Derlukiewicz M., Słowa na start! Podręcznik do kształcenia literackiego i kulturowego dla klasy czwartej szkoły podstawowej, Wydawnictwo Rożak, Gdańsk 2007.

Dobrowolska H., Jutro pójdę w świat. Podręcznik do kształcenia literackiego, kulturowego i językowego dla klasy szóstej szkoły podstawowej, WSiP, Warszawa 2008

Składanek M., Język polski 5. Podręcznik dla szkoły podstawowej. Kształcenie kulturowo – literackie, Operon, Gdynia 2010.

b. opracowania

Burkot S., Miron Białoszewski, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1992.

Majda J., Świat poetycki Wisławy Szymborskiej [w:] Tegoż, Wisława Szymborska, KarolWojtyła, Czesław Miłosz, Wydawnictwo Poligrafia Zakonu Pijarów, Kraków 2002.

Sobolczyk P., Hermetyczne pornografie Białoszewskiego [w:] Literackie reprezentacje doświadczenia, red. W. Bolecki i E. Nawrocka, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2007.

Uryga Z., Odbiór liryki w klasach maturalnych, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982.

Wantuch W., Aspekty integracji w nauczaniu języka polskiego, Wydawnictwo Edukacyjne, Kraków 2005.

Wojtowicz A., „Sto pociech” – wizerunek człowieka: ironiczny czy nostalgiczny?, „Polonistyka” 1997.


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Zapraszamy do współpracy.

 

CZASOPISMO INDEKSOWANE W:

BazHum

Arianta

Index Copernicus

 

 

Według wykazu czasopism naukowych MNiSW jest na liście "B"

(5 punktów).