Konceptualizacja świata w neologizmach dziecięcych

Krystyna Gąsiorek

Abstrakt


Dzieci młodsze, między innymi pod wpływem nauki szkolnej, dążą do przekształcania pojęć potocznych (pseudopojęć) w naukowe, czyli zgodne ze stanem współczesnej wiedzy naukowej. Jednym ze sposobów kategoryzowania pojęć jest formułowanie oryginalnych związków wyrazowych lub tworzenie nowych słów.

Przedmiotem referatu są przykłady neologizmów (zebrane z wypowiedzi mówionych), tworzonych przez dzieci znajdujące się jeszcze w stadium operacji konkretnych, lecz szukających dróg wkroczenia w stadium myślenia pojęciowego.

Zebrany materiał może zachwycić i wywołać zdumienie. Cechuje go indywidualność i niepowtarzalność, ukazuje piękno dziecięcego języka, odzwierciedla wrażliwość dzieci i sposób językowego obrazowania świata.


Słowa kluczowe


konceptualizacja, neologizm, neologizm dziecięcy, językowy obraz świata

Bibliografia


Anusiewicz J., Dąbrowska A., Fleischer M., Językowy obraz świata i kultura. Projekt koncepcji badawczej, [w:] Językowy obraz świata i kultura; Język a Kultura, tom 13, red. A. Dąbrowska i J. Anusiewicz, Wrocław 2000, s. 11-44.

Anusiewicz J., Dąbrowska A., Wstęp, [w:] Językowy obraz świata i kultura; Język a Kultura, tom 13, red. A. Dąbrowska i J. Anusiewicz, Wrocław 2000, s. 9-10.

Bartmiński J., 2001, O językowym obrazie świata Polaków końca XX wieku, [w:] Polszczyzna XX wieku. Ewolucja i perspektywy rozwoju, red. S. Dubisz, S Gajda, Warszawa, s. 27-53.

Bartmiński J., Językowe podstawy obrazu świata, Lublin 2006.

Bartmiński J., Punkt widzenia, perspektywa, językowy obraz świata, [w:] Językowy obraz świata, red. idem, Lublin 2004, s. 103-120.

Clark E. V., Przyswajanie języka: słownik i składnia, przeł. E. Haman, [w:] Psychologia języka dziecka, red. B. Bokus, G.W. Shugar, Gdańsk 2007, s. 136-174.

Dziurda-Multan A., Dziecięce sposoby tworzenia nazw, Lublin 2008.

Gąsiorek K., Kłakówna Z. A., Słowotwórcze fascynacje a wiedza o słowotwórstwie i słownictwie, „Ojczyzna-Polszczyzna” 1992, Nr 4 (39), s. 45-55.

Gąsiorek K., Tworzenie wyliczanek i rymowanek jako przejaw językowej kreatywności dziecka w wieku przedszkolnym, [w:] Wspieranie dziecięcej kreatywności, red. B. Muchacka, J. Kurcz, Nowy Sącz 2006, s. 147-154.

Grzegorczykowa R., Pojęcie językowego obrazu świata, [w:] Językowy obraz świata, red. J. Bartmiński, Lublin 2004, s. 103-120.

Kielar-Turska M., Rozwój człowieka w pełnym cyklu życia, [w:] Psychologia. Podręcznik akademicki. T. 1. Podstawy psychologii, red. J. Strelau, Gdańsk 2000, s. 285-332.

Kleszczowa K., Na straży niezmienności modeli słowotwórczych, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego”, z. LXIII, Kraków 2007, s. 115-124.

Klus-Stańska D., Rozwojowa zmiana poznawcza, [w:] Pedagogika wczesnoszkolna – dyskursy, problemy, rozwiązania, red. D. Klus-Stańska, M. Szczepska-Pustkowska, Warszawa 2009, s. 460-473.

Kreja B., Neologizmy i ich rodzaje, [w:] Wokół struktury słowa, red. A. Pstyga, Gdańsk 2003, s. 48.

Kupisiewicz Cz., Kupisiewicz M, hasło neologizm, [w:] idem, eadem, Słownik pedagogiczny, Warszawa 2009, s. 116.

Kuszak K., Kompetencje językowe uczniów klas młodszych szkoły podstawowej, [w:] Dziecko w szkolnej rzeczywistości. Założony a rzeczywisty obraz edukacji elementarnej, red. H. Sowińska, Poznań 2011, s. 171-211.

Łuczyński E., Maćkiewicz J., Językoznawstwo ogólne. Wybrane zagadnienia, Gdańsk 1999.

Multimedialny słownik języka polskiego, red. B. Dunaj, Agora 2007.

Pisarek W., hasło neologizm, [w:] Encyklopedia języka polskiego, red. S. Urbańczyk, Wrocław-Warszawa-Kraków 1992, s. 221-222.

Polański . E., Słownictwo uczniów. Problemy, badania, wnioski, Warszawa 1982.

Przetacznik-Gierowska M., Makiełło-Jarża G., Psychologia rozwojowa i wychowawcza wieku dziecięcego, Warszawa 1985.

Przybysz-Piwkowa M., Wyodrębnianie znaczeń form językowych w neologizmach dziecięcych, [w:] Językowy obraz świata dzieci i młodzieży, red. J. Ożdżyński, Kraków 1995, s. 321-325.

Saloni Z., hasło neologizm, [w:] Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, red. K. Polański, Wrocław-Warszawa-Kraków 1993, s. 356-357.

Słownik języka polskiego, red. W. Doroszewski, (pierwodruk 1958-1969), przedruk elektroniczny 2000,

Smółkowa T., Neologizmy we współczesnej leksyce polskiej, Kraków 2001.

Stawinoga R., Twórczość językowa dziecka w teorii i praktyce, Lublin 2007.

Synowiec H., Rozwój słownictwa nazywającego cechy osobowości w języku dzieci i młodzieży, Katowice 1985.

Synowiec H., Uczeń wśród słów, związków frazeologicznych i regionalnych odmian polszczyzny, [w:] D. Bula, D. Krzyżyk, B. Niesporek-Szamburska, H. Synowiec, Dziecko w świecie języka, Kraków 2004, s. 133-201.

Tabakowska E., Gramatyka i obrazowanie: wprowadzenie do językoznawstwa kognitywnego, Kraków 1995.

Tokarski R., Słownictwo jako interpretacja świata, [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001, s. 343-370.

Zarębina M., Rozwój semantyczny języka dziecka i opanowywanie przez nie wyrazów z funkcją gramatyczną, [w:] eadem, Język polski w rozwoju jednostki. Wydanie II, Gdańsk 1994, s. 107 -137.

Zgółkowa H., Czym język za młodu nasiąknie..., Poznań 1986.

Zgółkowa H., hasła konceptualizacja, neologizm, werbalizacja, [w:] Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny, red. eadem, Poznań , t. 17, 1998, s. 111; t. 23, 1999, s. 180; t. 45, 2004, s. 128.

Zgółkowa H., Słownictwo współczesnej polszczyzny mówionej wobec norm poprawnościowych, [w:] eadem, Ilościowa charakterystyka słownictwa współczesnej polszczyzny, Poznań 1987, s. 53-81.

Zgółkowa H., Świat w dziecięcych słowach, Poznań 1990.


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Zapraszamy do współpracy.

 

CZASOPISMO INDEKSOWANE W:

BazHum

Arianta

Index Copernicus

 

 

Według wykazu czasopism naukowych MNiSW jest na liście "B"

(5 punktów).