Komparatystyka systemów nauczania języków narodowych. Wprowadzenie

Marek Pieniążek

Abstrakt


Artykuł zarysowuje główne cele projektowanej komparatystyki systemów nauczania języków ojczystych (L1) w Europie. Odwołuje się do podstawowych założeń współczesnej komparatystki literackiej i kulturowej, łączy ich zadania z narzędziami wypracowanymi przez metodykę nauczania języka polskiego. Na podstawie dokonanych w 2015 roku badań w krajach Grupy Wyszehradzkiej i w Belgradzie wskazuje cele i sposoby prowadzenia analiz porównawczych. Dyskusje aktywizowane w międzynarodowym gronie metodyków są wskazywane jako metoda, prowadząca do uzyskania niezależnego spojrzenia na zobowiązania powszechnej edukacji języków ojczystych. Komparatystyka systemów nauczania języków ojczystych umożliwia bowiem porównanie sposobów planowania statusu i korpusu języka oraz jego przyswajania (R. Phillipson) w naszym regionie Europy.


Słowa kluczowe


polonistyka; komparatystyka; metodyka; polityka językowa

Bibliografia


Badania porównawcze. Dyskusja o metodzie. Radziejowice, 6-8 lutego 1997 r., red. A. Nowicka-Jeżowa, Świat Literacki, Izabelin 1998.

Bilczewski T., Komparatystyka i interpretacja. Nowoczesne badania porównawcze wobec translatologii, Universitas, Kraków 2010.

Croce B., La „letteratura comparata”, „La Critica. Rivista di Letteratura, Storia e Filosofia” 1903 t. 1, s. 77-80.

Dialog kultur w edukacji, red. B. Myrdzik, M. Karwatowska, Lublin 2009.

Domańska E., Humanistyka ekologiczna, w: Od pamięci biodziedziczonej do postpamięci, red. T. Szostek, R. Sendyka, R. Nycz, IBL, Warszawa 2013, s. 15-39.

Gajda S., Nowa polska polityka językowa, w: Przyszłość polonistyki. Koncepcje – rewizje – przemiany, red. A. Dziadek, K. Kłosiński, F. Mazurkiewicz, Katowice 2013.

Goody J., Kradzież historii, przeł. J. Dobrowolski, PWN, Warszawa 2009.

Hejmej A., Interdyscyplinarność i badania komparatystyczne, w: tegoż, Muzyka w literaturze. Perspektywy komparatystyki interdyscyplinarnej, Universitas, Kraków 2008, s. 81-107.

Hejmej A., Komparatystyka. Studia literackie – studia kulturowe, Universitas, Kraków 2013.

Janus-Sitarz A., W poszukiwaniu czytelnika. Diagnozy, inspiracje, rekomendacje. Kraków 2016.

Jazownik L., W kręgu historii i teorii edukacji polonistycznej. Studia i szkice, Zielona Góra-Warszawa 2011.

Kola A. F., Nie-klasyczna komparatystyka. W stronę nowego paradygmatu, „Teksty Drugie” 2008 nr 1-2;

Kołodziej P., Dzieje dydaktyki języka polskiego, [w:] Paśko J. R., Potyrała K., Zielińska J. (red.): Dzieje dydaktyk przedmiotowych w 65-letniej tradycji Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków 2011, s. 175–181.

Komparacja Systemów i Funkcjonowania Współczesnych Języków Słowiańskich (t. 1-4), red. serii S. Gajda, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2003-2009.

Lubaś W., Komparacja Systemów i Funkcjonowania Współczesnych Języków Słowiańskich (nr 4). Polityka językowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2009.

Mackowicz A., Z problemów kształcenia literackiego w Polsce międzywojennej, Wrocław 1984.

Markiewicz H., Zakres i podział literaturoznawstwa porównawczego, w: tegoż, Przekroje i zbliżenia dawne i nowe. Rozprawy i szkice z wiedzy o literaturze, PIW, Warszawa 1976.

Melosik Z., Teoria i praktyka edukacji wielokulturowej, Kraków 2007.

Phillipson R., English-only Europe?: Challenging language policy, London, New York: Routledge 2003.

Podstawy programowe w zakresie przedmiotów przyrodniczych w wybranych krajach, oprac. E. A. Muzioł i in., IBE, Warszawa 2014.

Ritzi R., Multiculturalism as an Education Policy, Victoria 1985.

Sławek T., Literatura porównawcza: między lekturą, polityką i społeczeństwem, w: Polonistyka w przebudowie. Literaturoznawstwo – wiedza o języku – wiedza o kulturze – edukacja. Zjazd Polonistów, Kraków 22-25 września 2004, t. 1, red. M. Czermińska i in., Universitas, Kraków 2005.

Steiner G., Czym jest komparatystyka literacka?, przeł. A. Matkowska, „Porównania” 2005 nr 2, s. 13-26.

Steiner G., Po Wieży Babel. Problemy języka i przekładu, przeł. O. i W. Kubińscy, Universitas, Kraków 2000.

Systemy edukacji w krajach europejskich, red. E. Potulicka, D. Hildebrandt-Wypych, C. Czech-Włodarczyk, Oficyna Wydawnicza "Impuls", Kraków 2012.

Szpociński A., Inni wśród swoich : kultury artystyczne innych narodów w kulturze Polaków, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1999.

Ślósarz A., Ideologiczne matryce. Lektury a ich konteksty. Postkomunistyczna Polska - postkolonialna Australia, Universitas, Kraków 2013.

Teaching of national languages in the V4 countries, red. M. Pieniążek, S. Štěpáník, Wydawnictwo Uniwersytetu Karola w Pradze, Praga 2016.

Teoria kształcenia literackiego w latach 1918–1939. Antologia, Cz. 1: Główne idee i koncepcje kształcenia literackiego w latach 1918–1939, wybór i opracowanie L. Jazownik, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Tadeusza Kotarbińskiego, Zielona Góra 2001.

Wellek R., Kryzys literatury porównawczej [1958], przeł. Z. Łapiński, „Pamiętnik Literacki” 1968 z. 3, s. 269-279.

Witkowski L., Edukacja wobec sporów o (po)nowoczesność, T. 1, Warszawa 2007.

Ziemba K., Projekt komparatystyki wewnętrznej, „Teksty Drugie” 2005, 1-2, s. 72-82.


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Zapraszamy do współpracy.

 

CZASOPISMO INDEKSOWANE W:

BazHum

Arianta

Index Copernicus

 

 

Według wykazu czasopism naukowych MNiSW jest na liście "B"

(5 punktów).