Honor albo trzy pojedynki w "Lalce". Lekcja języka polskiego jako wycieczka antropologiczna
PDF

Słowa kluczowe

antropologia
literaturoznawstwo
dydaktyka

Jak cytować

Waligóra, J. (2015). Honor albo trzy pojedynki w "Lalce". Lekcja języka polskiego jako wycieczka antropologiczna. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Ad Didacticam Litterarum Polonarum Et Linguae Polonae Pertinentia, 4(140), 187–207. Pobrano z https://didactica.up.krakow.pl/article/view/2010

Abstrakt

W artykule poruszony został problem honoru jako wartości regulującej zachowania społeczno-kulturowe i podlegającej przemianom historycznym na przestrzeni dziejów. Co za tym idzie – analizie poddano zmienny zespół okoliczności, w których posługiwanie się pojęciem honoru wywołuje różnorodne konsekwencje społeczne i psychologiczne.

Punktem wyjścia uczynione zostały trzy „sytuacje pojedynkowe” w Lalce, które tylko w jednym przypadku – zdarzenie na wyścigach między Wokulskiem a baronem Krzeszowskim – doprowadziły do autentycznej konfrontacji. Z tej perspektywy ukazano funkcjonowanie wzorca kulturowego w momencie dokonującej się w drugiej połowie XIX w. i celnie uchwyconej przez Prusa zmiany kulturowego paradygmatu.

Przejście od „moralności feudalnej” do „moralności mieszczańskiej” wzbogacone zostało szeroką refleksją historyczną, kulturową i antropologiczną. Szerokość i specyfika ujęcia wiążę się z prezentowaną strategią edukacyjną – lekcja języka polskiego to próba poznania człowieka w maksymalnie bogatych przejawach jego istnienia, w aspekcie lokalnym i uniwersalnym, za pomocą bezpośredniego doświadczenia (teraźniejszość) oraz rozmaitych znaków kulturowych (tradycja).

PDF

Bibliografia

Conrad J., Lord Jim, tłum. Michał Kłobukowski, Kraków 2001.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Fontane T., Effi Briest, tłum. Izabela Czermakowa, Prószynski i S-ka, Warszawa 1997.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Potocki J., Rękopis znaleziony w Saragossie, tekst oparty na przykładzie Edmunda Chojeckiego z 1847 roku, Biblioteka Gazety Wyborczej, brak miejsca wydania, rok wydania 2005.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Prus B., Lalka, t. 1, Wrocław – Warszawa – Kraków 1991.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Bachórz J., Spotkania z „Lalką”, Gdańsk 2010.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Boziewicz W., Polski kodeks honorowy, Warszawa 1999.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Buber M., Problem człowieka, wstęp i tłum. Jan Doktór, Warszawa 1993.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Geertz C., Głęboka gra: uwagi o walkach kogucich na Bali, [w:] Tegoż, Interpretacja kultur. Wybrane eseje, tłum. Maria M. Piechaczek, Kraków 2005.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Huizinga J., Homo ludens. Zabawa jako źródło kultury, tłum. Maria Kurecka i Witold Wirpsza, Warszawa 1998.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Hutcheon L., Teoria parodii. Lekcja sztuki XX wieku, tłum. Agnieszka Wojtanowska i Witold Wojtowicz, Wrocław 2007.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Ichnatowicz I., Obyczaj wielkiej burżuazji warszawskiej w XIX wieku, Warszawa 1971.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Markiewicz, H. „Lalka” Bolesława Prusa, Warszawa 1967.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Monteskiusz, O duchu praw, tłum. Tadeusz Boy-Żeleński, posłowie Stanisław Łojek, Kraków 2003.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Ossowska M., Ethos rycerski i jego odmiany, Warszawa 2000.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Ossowska M., Moralność mieszczańska, Wrocław 1985.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Szymczak J., Pojedynki i harce, turnieje i gonitwy. Walki o życie, cześć, sławę i pieniądze w Polsce Piastów i Jagiellonów, Warszawa 2008.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Szyndler B., Pojedynki, Warszawa 1987.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Tarczyński A., Kodeks i pistolet. O niektórych przejawach honoru w międzywojennej Polsce, Bydgoszcz 1997.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Veblen T., Teoria klasy próżniaczej, tłum. Janina i Krzysztof Zagórscy, Warszawa 1971.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Żeleński T. (Boy), Boziewicz, [w:] Tegoż, Pisma. Felietony, t. XVI, Warszawa 1958.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Downloads

Download data is not yet available.